Świętość i codzienność na polsko-słowackim pograniczu

Rodzaj dofinansowania: 

  • Interreg Polska - Słowacja

Okres finansowania: 

  • 2014-2020

Stan realizacji: 

w trakcie realizacji
renowacja kapliczki w Stojowicach

Nazwa projektu: "Świętość i codzienność na polsko-słowackim pograniczu".

Oś priorytetowa: Ochrona i rozwój dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego obszaru pogranicza

Nazwa projektu: "Świętość i codzienność na polsko-słowackim pograniczu".

Oś priorytetowa: Ochrona i rozwój dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego obszaru pogranicza

Cel szczegółowy: Zwiększenie poziomu zrównoważonego wykorzystania dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego przez odwiedzających i mieszkańców.

Okres realizacji mikroprojektu: 2020 - 2021

Całkowita wartość projektu: 106 390,08 w tym:

  • środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego: 73 430,80   (w tym dla Gminy Dobczyce 39 326,48 )
  • środki z budżetu państwa: 8 325,68 € (w tym dla Gminy Dobczyce 2 313,32  )
  • wkład własny: 24 633,60 (w tym dla Gminy Dobczyce 4 626,65 )

Całkowita wartość projektu dla Gminy Dobczyce: 46 266,45 (w tym dofinansowanie 41 639,80 €).

Projekt realizowany przez Gminę Dobczyce (partner wiodący) wraz z partnerami: Obec Vitanova oraz Obec Cimhova.

Opis projektu:

Dziedzictwo kulturowe pogranicza polsko-słowackiego funkcjonuje na dwóch płaszczyznach: w sferze sacrum i profanum. Widoczne jest to w sposób szczególny na terenach wiejskich i w niewielkich miasteczkach, a przejawia się w kulturze materialnej, jak i niematerialnej. Tę pierwszą widać szczególnie w architekturze: kościoły, kapliczki, przydrożne krzyże są stałym wyznacznikiem krajobrazu pogranicza i wpisują się w życie jego mieszkańców.

Projekt realizowany wspólnie przez Gminę Obec Vitanova oraz Obec Cimhova przyczyni się do ocalenia 9 zabytkowych obiektów kultury materialnej na pograniczu i zwiększy wiedzę mieszkańców na temat ochrony zabytków. Nie bez znaczenia pozostaje także konieczność pielęgnowania kultury niematerialnej, stąd w ramach projekty pielęgnowane i popularyzowane będzie wspólne dziedzictwo kulturowe. Służyć temu będą spotkania realizowane w każdej z partnerskich gmin wraz z prezentacją wybranych zagadnień kultury niematerialnej pogranicza (równocześnie polskich i słowackich ich elementów) realizowane z udziałem najstarszych i najmłodszych mieszkańców gminy. Działania te wspomoże także wydana publikacja dokumentująca wyznaczniki kultury niematerialnej obszaru.

Transgraniczne rezultaty projektu będą trwałe: odwołują się do wiedzy, umiejętności i świadomości mieszkańców (spotkania), będą służyć rozwojowi turystyki na obszarze projektu, zachowają na długie lata część zabytkowych obiektów pogranicza.

Cel główny projektu:

Ochrona materialnych i niematerialnych elementów dziedzictwa kultury (chrześcijańskiej i świeckiej) na obszarze gmin: Dobczyce, Obec Vitanova oraz Obec Cimhova oraz ich promocja wśród mieszkańców obszaru realizacji mikroprojektu oraz turystów odwiedzających polsko-słowackie pogranicze.

Projekt zakłada przekazanie wiedzy, umiejętności oraz popularyzację i zachowanie wybranych elementów niematerialnego dziedzictwa kultury pogranicza - zarówno tej wypływającej z religii, jak i świeckiej - wiejskiej - tak wśród mieszkańców, jak i osób odwiedzających obszar realizacji projektu. Służyć temu będą spotkania mieszkańców, wydane w formie drukowanej i elektronicznej publikacje promujące dziedzictwo kultury niematerialnej pogranicza, promocja projektu.

Prace konserwatorskie wykonane przy 9 kapliczkach i krzyżach przyczynią się do zachowania ich przed zniszczeniem, a wykład nt. ochrony zabytków pozwoli zahamować dalszy proces degradacji tego typu obiektów. Dla mieszkańców mają one bowiem znaczenie często fundamentalne – odwołują się do ich religijności, upamiętniają ważne wydarzenia rodzinne, historyczne, budują poczucie przynależności do przestrzeni kulturowej pogranicza/ Dla turystów poszukujących oryginalnych, nowych form zwiedzania obszaru, będą cennymi obiektami, wartymi zobaczenia, zachęcającymi do przyjazdu i pozostania w poszczególnych miejscowościach realizacji mikroprojektu. Pomocą będzie dla nich broszura z wkładką nt. wykonanych remontów i poglądową mapką.

Grupy docelowe:

  • mieszkańcy obszaru wsparcia
  • osoby odwiedzające ibszar wsparcia, w tym turyści i inne osoby korzystające z oferty kulturalno-rekreacyjnej obszaru objętego Programem

W Gminie Dobczyce w ramach projektu wykonane zostaną prace konserwatorskie przy następujących obiektach zabytkowych:

  • barokowej kamiennej kapliczce z rzeźbą św. Floriana w Dobczycach
  • kapliczce w formie groty, umiejscowionej w lipie "Marysieńka" w Dobczycach
  • kamiennej kapliczce Męki Pańskiej typu słupowego w Stojowicach

W Vitanovej w ramach projektu wykonane zostaną prace konserwatorskie przy następujących obiektach zabytkowych:

  • kamiennej polichromowanej kapliczce św. Rocha
  • przydrożym krzyżu kamiennym z postacią Jezusa Chrystusa oraz przedstawieniem Bolejącej Madonny stojącej u podstaw krzyża
  • kapliczce Najświętszej Marii Panny w typie komkowym

W Cimhovej w ramach projektu wykonane zostaną prace konserwatorskie przy następujących obiektach zabytkowych:

  • kamiennym krzyżu z postacią Jezusa Chrystusa oraz Bolejącej Madonny u podstaw krzyża
  • kamiennym krzyżu z postacią Jezusa Chrystusa oraz przedstawieniem św. Piotra stojącego u podstawy krzyża
  • kamiennym krzyżu z postacią Jezusa Chrystusa oraz przedstawieniem niezidentyfikowanego świętego stojącego u podstaw krzyża

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz ze środków budżetu państwa za pośrednictwem Euroregionu "Tatry", w ramach Programu Współpracy Trnasgranicznej Interreg V-A PL-SK 2014-2020.


Figury i kapliczki posiadają wyjątkową wartość historyczną i artystyczną. Także w gminie Dobczyce licznie spotykane, świadczą o pobożności i religijności kolejnych pokoleń. Ich największym wrogiem jest mijający czas, który z roku na roku odciska piętno na tych zabytkowych obiektach. Realizacja działań na rzecz ochrony tego rodzaju pomników jest ważna, ale i bardzo kosztowna, dlatego szczególnie istotne jest skuteczne pozyskiwanie środków zewnętrznych na ten cel.
 
Takie właśnie środki udało się pozyskać Gminie Dobczyce z Programu Współpracy Trnasgranicznej Interreg. W ramach tego programu Gmina Dobczyce, wspólnie ze słowackimi partnerami – Gminą Vitanova oraz Gminą Cimhova, przystąpiła do realizacji projektu "Świętość i codzienność na polsko-słowackim pograniczu".
 
Projekt ten, poprzez realizację prac konserwatorskich, przyczyni się do ocalenia 9 zabytkowych obiektów kultury materialnej na pograniczu polsko-słowackim. W gminie Dobczyce pracami konserwatorskimi objęte zostały takie obiekty jak: barokowa kamienna kapliczka z rzeźbą św. Floriana zlokalizowana w dobczyckim rynku, kapliczka w formie groty umiejscowiona w lipie "Marysieńka", czy kamienna kapliczka Męki Pańskiej w Stojowicach.
 
Poziom prac był zróżnicowany i uzależniony od stanu pomnika. Przy figurze św. Floriana największym problemem były zielone naloty pochodzenia organicznego na kamiennym postumencie. W efekcie prac konserwatorskich figura została m.in. oczyszczona i zaimpregnowana. W Stojowicach podobny problem dosięgnął kapliczkę Męki Pańskiej, gdzie obiekt zainfekowany został przez rośliny zarodkowe, które spowodowały barwne naleciałości i przyczyniały się do dezintegracji kamienia.
 
Prace konserwatorskie przy kapliczce w formie groty umiejscowionej w lipie „Marysieńka” prowadzone były etapami. W pierwszej kolejności podjęte zostały działania w zakresie pielęgnacji samej lipy, która stanowi wyjątkowy pomnik przyrody. W kolejnym etapie wykonane zostały prace konserwatorskie przy piaskowcowej grocie, czego zwieńczeniem było umiejscowienie w jej wnętrzu nowej figury Matki Bożej.
 
Projekt "Świętość i codzienność na polsko-słowackim pograniczu", realizowany przez Gminę Dobczyce (partner wiodący) wraz z partnerami projektu, opiewa na kwotę 106 390,08 € w tym: 73 430,80 €  stanowią środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (w tym dla Gminy Dobczyce 39 326,48 € ), 8 325,68 € stanowią środki z budżetu państwa (w tym dla Gminy Dobczyce 2 313,32  € ), a pozostałe 24 633,60 € stanowią środki własne gmin (w tym dla Gminy Dobczyce 4 626,65 € ). Całkowita wartość projektu dla Gminy Dobczyce wynosi 46 266,45 € (w tym dofinansowanie 41 639,80 €).
 
W ramach projektu w słowackiej gminie Vitanová zrealizowane zostały prace konserwatorskie przy kamiennej polichromowanej kapliczce św. Rocha, przydrożnym krzyżu kamiennym z postacią Jezusa Chrystusa oraz przedstawieniem Bolejącej Madonny stojącej u podstaw krzyża oraz kapliczce Najświętszej Marii Panny. W gminie Čimhová prace zrealizowane zostały przy kamiennym krzyżu z postacią Jezusa Chrystusa oraz Bolejącej Madonny u podstaw krzyża, kamiennym krzyżu z postacią Jezusa Chrystusa oraz przedstawieniem św. Piotra stojącego u podstawy krzyża oraz kamiennym krzyżu z postacią Jezusa Chrystusa oraz przedstawieniem niezidentyfikowanego świętego stojącego u podstaw krzyża.

Zdjęcia z realziacji prac można znaleźć w galerii poniżej.


WYMIANA KULTURALNA PODSTAWĄ PARTNERSTWA

W ostatnią sierpniową niedzielę gościliśmy w słowackiej miejscowości Vitanova, gdzie grupa z Sierakowa reprezentowała naszą gminę na tamtejszych dożynkach. A wszystko to za sprawą partnerskiego projektu „Świętość i codzienność na polsko-słowackim pograniczu”, który daje nam możliwość obcować z tamtejszą kulturą i tradycją. Nasi partnerzy byli niezwykle gościnni, a dożynki stanowiły ważny święto dla całej społeczności tamtejszej gminy. Grupa z Sierakowa wystąpiła nie tylko podczas tradycyjnej prezentacji wieńców, polskimi piosenkami zabawiała przybyłych także po oficjalnych uroczystościach.

Zdjęcia z wydarzenia znaleźć można w galerii poniżej.

renowacja kapliczki w Stojowicach
renowacja kapliczki w Stojowicach
renowacja figru św. Floriana w Rynku
renowacja figru św. Floriana w Rynku
renowacja kapliczki w Stojowicach
renowacja kapliczki w Stojowicach
figura św. Floriana w Rynku po konserwacji
wykonanie rzeźby Madonny do groty w lipie "Marysieńka"
wykonanie rzeźby Madonny do groty w lipie "Marysieńka"
wykonanie rzeźby Madonny do groty w lipie "Marysieńka"
renowacja kapliczki umiejscowionej w lipie "Marysieńka"
renowacja kapliczki umiejscowionej w lipie "Marysieńka"
renowacja kapliczek na Słowacji
renowacja kapliczek na Słowacji
renowacja kapliczek na Słowacji
renowacja kapliczek na Słowacji
renowacja kapliczek na Słowacji
renowacja kapliczek na Słowacji
renowacja kapliczek na Słowacji
renowacja kapliczek na Słowacji
renowacja kapliczek na Słowacji
dożynki w Vitanovej
dożynki w Vitanovej
dożynki w Vitanovej
dożynki w Vitanovej
dożynki w Vitanovej
dożynki w Vitanovej
dożynki w Vitanovej
dożynki w Vitanovej
dożynki w Vitanovej